Progresja miasta i levelowanie — punkt startowy City Hall 11 (f2p, Chiny)

Uwaga o identyfikatorach źródeł. Litery PM-* są prowizoryczne i lokalne dla tego pliku (sekcja Źródła użyte w tym pliku). Nie dopisywałem ich do sources.md, bo równolegle pisze kilku agentów i doszłoby do kolizji liter. Do zrobienia przy scalaniu: przenieść tabelę źródeł do sources.md i przemapować litery.

Profil, dla którego to pisane (source: user, 2026-08-31): cywilizacja China, City Hall 11, free-to-play, nowy gracz, gra na PC i telefonie, jest w sojuszu. Każda rekomendacja niżej zakłada ten profil — dla płacącego gracza część wniosków się odwraca.

---

TL;DR

Realnym celem z CH11 jest City Hall 16 — to pierwszy poziom, który daje coś naprawdę istotnego (wojska Tier 3 + Blacksmith), i kosztuje ok. 6,7 mln jedzenia / 7,1 mln drewna / 2,8 mln kamienia w samej osi City Hall + Academy (obliczenie własne, ✅ dane PM-B/PM-C). Największą pułapką nie jest żaden pojedynczy próg, tylko martwa strefa CH18–CH20: kosztuje ~22,8 mln jedzenia i ~21 dni budowania, a odblokowuje dokładnie nic (✅ PM-B) — i to ona, nie CH21, jest miejscem, gdzie f2p najczęściej się wypala. Pewność całości: to-verify — nie znamy sezonu królestwa, a część źródeł to wiki o zróżnicowanej świeżości.

---

1. Kotwica czasowa — przeczytaj to najpierw

• ✅ Klient gry: 1.1.11.25, wydany 2026-08-27 — odczytane na żywo z publicznego API Apple (itunes.apple.com/lookup?id=1354260888), notatki wydawcy = źródło oficjalne (PM-A). Gra wydana 2018-09-20, czyli ma blisko 8 lat.
• ⚠️ Wersja klienta ≠ sezon. W RoK sezon/KvK jest per królestwo, a nie globalny — z sieci nie da się ustalić, w którym sezonie jest królestwo Marcina. game.yml ma aktualna_wersja: "⚠️ TO-FILL" i to jest realny problem, nie formalność: całość poniżej stoi na niepewnej kotwicy. Sposób weryfikacji: w grze ekran sezonu / mapa KvK → zrzut do notatki/.
• ⚠️ Zgłoszony rework drzewek talentów (Smite Damage / Combo Damage) + nerf umiejętności KvK — NIE POTWIERDZONY. Jedyne znalezione źródło to blog sklepu z walutą (PM-J, publikacja 2026-03-04), a wyszukiwarka zwraca w kółko ten sam artykuł. Nie znalazłem niezależnego potwierdzenia. Oficjalne notatki wersji 1.1.11.25 (PM-A) nie wspominają o żadnym reworku talentów — co jest spójne (rework miałby być z marca, nie z sierpnia), ale nie stanowi potwierdzenia. Dla tego tematu to i tak drugorzędne — talenty dotyczą walki, nie rozbudowy miasta. Zostawiam jako otwarte, patrz Do weryfikacji.
• ❌ rok.guide nie istnieje. Sprawdzone 2026-08-31: strona główna zwraca placeholder „An amazing site is coming to this web address". Wyszukiwarka nadal serwuje linki do jej podstron — to martwe źródło, nie cytować.

---

2. Ustalenia

2.1 Co odblokowują kolejne poziomy City Hall (od 11 w górę)

✅ Dane z tabeli wymagań na wiki (PM-B), niezależnie potwierdzone dla poziomów 11–15 przez drugi serwis (PM-H, last modified 2024-05-24) i trzeci (PM-G, publikacja 2026-01-02). Zgodność trzech niezależnie datowanych źródeł na przestrzeni 2024→2026 oznacza, że te wartości są stabilne i nie zmieniały się od lat.

• ⚠️ Rozbieżność, którą wykryłem i rozstrzygnąłem: serwis PM-G podaje pojemność wojska na CH16 jako 64 000, identycznie jak CH17. Wiki (PM-B) podaje 57 000. Przyjmuję 57 000 — PM-G ma tu najpewniej błąd przepisania (dwie identyczne wartości pod rząd łamią monotoniczny wzorzec). Weryfikacja: ekran City Hall w grze po osiągnięciu CH16.
• ⚠️ PM-G pomija odblokowanie Blacksmith na CH16, wiki je wymienia. Blacksmith = ekwipunek dowódcy. Jeśli to prawda, CH16 jest jeszcze ważniejszy, niż wynika z popularnych guide'ów. Weryfikacja: w grze po CH16 sprawdzić, czy Blacksmith stał się budowalny.

2.2 Gdzie naprawdę jest wąskie gardło f2p

To jest wniosek wyliczony z danych, nie przepisany z guide'a:

• ✅ CH18, CH19 i CH20 nie odblokowują NICZEGO (kolumna „unlocks" = None, PM-B).
• ✅ Kosztują łącznie 22,8 mln jedzenia + 22,8 mln drewna + 9,9 mln kamienia i 506 h ≈ 21,1 dnia czystego czasu budowy (suma z PM-B, obliczenie własne).
• 🧪 Wniosek: wąskim gardłem dla f2p nie jest próg CH21 (T4) sam w sobie, tylko trzypoziomowa martwa strefa 18→20, która go poprzedza. Płacący ją przeskakuje przyspieszaczami; f2p siedzi w niej tygodniami bez żadnej nagrody pośredniej. To hipoteza wyprowadzona z liczb — spójna, ale niepotwierdzona doświadczeniem gracza.
• ✅ Dla kontrastu odcinek CH11→CH16 jest tani i gęsty w nagrody: 5 poziomów, z czego CH16 daje T3 + Blacksmith.

2.3 Academy jest sprzężona z City Hall — to jedna oś, nie dwie

• ✅ Academy poziom N wymaga City Hall poziom N (od CH10 w górę; PM-C).
• ✅ Jednocześnie CH16 wymaga Academy 15, a CH21 wymaga Academy 20 (PM-B).
• ✅ Wniosek: City Hall i Academy trzeba pchać naprzemiennie, prawie równolegle. Zaniedbanie Academy zatrzymuje City Hall, i odwrotnie. To nie są dwa niezależne tory.
• ✅ Bonus prędkości researchu z Academy: L10 = 5,0%, L15 = 7,5%, L20 = 10,0%, L25 = 25,0% (PM-C). Skok na L25 jest nieproporcjonalny (10% → 25%).

2.4 Wojska: gdzie naprawdę odblokowują się tiery — sprostowanie

To był punkt, w którym źródła jawnie się kłóciły. Rozstrzygnięcie z tabeli odblokowań Academy (PM-C, strona edytowana 2026-01-04):

• ❌ Fałszywa informacja krążąca w sieci: że T3 odblokowuje się przy „City Hall 10
  • Academy 10" albo „Academy 10". Powtarzają to serwisy typu pytanie-odpowiedź generowane automatycznie (playbite, oreateai — pojawiły się w wynikach wyszukiwania). To jest nieprawda wobec tabeli odblokowań Academy. Nie sugeruj się nimi.
• ✅ Statystyki jednostek łucznika (PM-E): T1 Slinger atk 60 · T2 Bowman atk 125 · T3 Composite Bowman atk 158 · T4 Crossbowman atk 192.
• ✅ Moc (power) jednostki rośnie liniowo z tierem: T1 = 1, T2 = 2, T3 = 3, T4 = 4 za jednostkę (PM-E). To bezpośrednio wiąże liczbę i tier wojska z wynikiem „power".

2.5 Chiny — co ten wybór naprawdę daje

✅ Perk „Art of War" (PM-D, strona edytowana 2025-12-04; potwierdzone niezależnie przez PM-I z 2025-03-18):

• +3% obrona wojsk
• +5% regeneracja action pointów
• +5% prędkość budowania
• Jednostka specjalna: Chu-Ko-Nu · Dowódca startowy: Sun Tzu

Co z tego wynika konkretnie dla CH11:

• ✅ Chu-Ko-Nu to jednostka Tier 4 (łucznik) — czyli dostępna dopiero od CH21/Academy 21 (PM-E). Dla Marcina jest to nagroda oddalona o dziesiątki dni gry. Wybór Chin nie daje dziś żadnej korzyści bojowej z jednostki specjalnej.
• ✅ Statystyki Chu-Ko-Nu: atk 197 / def 197 / hp 187, wobec zwykłego Crossbowman 192 / 192 / 187 (PM-E). Przewaga to +5 ataku i +5 obrony — realna, ale niewielka. (Dla porównania brytyjski Longbowman ma atk 202, ale def 192 — Chiny mają lepszy balans.)
• 🧪 Ile realnie daje +5% building speed? Na osi CH+Academy z poziomu 11: do CH16 oszczędza ~0,9 dnia, do CH21 ~3,4 dnia (obliczenie własne na czasach z PM-B/PM-C). Czyli: bonus jest realny, ale mały — nie jest powodem ani do świętowania, ani do zmiany cywilizacji. ⚠️ Zastrzeżenie: liczone od czasów surowych. Wiki jawnie zaznacza, że podane czasy to wartości bazowe przed bonusami (PM-B/PM-C), więc realny czas Marcina jest krótszy, a oszczędność z 5% odpowiednio mniejsza w liczbach bezwzględnych.
• ✅ +5% action point recovery to w praktyce najbardziej „codzienny" z tych bonusów — AP idą na barbarzyńców (doświadczenie dowódców). Dla porównania Niemcy mają +10% AP.
• ✅ Zmiana cywilizacji jest możliwa: przedmiot Civilization Change za 10 000 gemów w Shopie albo 2 mln indywidualnych alliance credits w Alliance Shop. Zmiana nie zmienia dowódcy startowego, zmienia styl architektury, perki i jednostkę specjalną (PM-D). ⚠️ Ścieżka przez alliance credits (2M) jest dla f2p realna — gemowa raczej nie.

---

3. Liczby

Sumy w tej tabeli policzyłem sam z danych PM-B/PM-C (proste sumowanie wierszy tabel wymagań).

⚠️ TO-FILL — czego nie ustaliłem i jak to zdobyć

• ⚠️ TO-FILL: aktualny poziom Storehouse Marcina i ile chroni na jego poziomie. Weryfikacja: w grze kliknąć Storehouse → odczytać limit ochrony, zrzut do notatki/.
• ⚠️ TO-FILL: pełny koszt rozbudowy z CH11 do CH16 wraz z Wall, Hospital, Storehouse, Trading Post, Scout Camp, Alliance Center i budynkami surowcowymi. Moje liczby to dolne ograniczenie (tylko City Hall + Academy). Realny koszt jest wyraźnie wyższy. Weryfikacja: dane wymagań pozostałych budynków z wiki albo odczyt w grze.
• ⚠️ TO-FILL: czy tabela „Power" przy budynkach to moc przyrostowa czy skumulowana. Wiki podaje kolumnę Power (np. CH16 = 91 451), ale nie precyzuje. Weryfikacja: zapisać power konta przed i po jednym ulepszeniu, różnica rozstrzyga.
• ⚠️ TO-FILL: aktualny poziom Academy Marcina. Bez tego nie wiem, ile z osi CH+Academy już ma zrobione. Weryfikacja: pytanie do Marcina / zrzut.
• ⚠️ TO-FILL: łańcuch wymagań Wall. Tabela Wall na wiki jest wewnętrznie sprzeczna (sugeruje, że Wall 15 wymaga CH16, przy czym CH16 wymaga Wall 15 — to niemożliwe). Świadomie nie użyłem tych danych. Weryfikacja: odczyt wymagań Wall w grze.
• ⚠️ TO-FILL: czas trwania ochrony nowego gracza / peace shield. Krąży wartość „2 dni", ale znalazłem ją tylko w streszczeniu wyszukiwarki, bez potwierdzenia na stronie. Nie wpisuję jej jako faktu. Weryfikacja: w grze ekwipunek → przedmioty tarczy.

---

4. Jak to wykorzystać

4.1 Kolejność rozbudowy z CH11 — rekomendacja

Cel operacyjny: dojść do CH16. Nie CH21, nie „maksymalizować power". CH16, bo to pierwszy poziom z realną nagrodą (T3 + Blacksmith).

Kolejność, którą rekomenduję (uzasadnienie przy każdym punkcie):

1. City Hall i Academy naprzemiennie, traktowane jako jeden tor. Bo blokują się wzajemnie (§2.3) — to nie preferencja, to twarde wymaganie z danych.
2. Budynki, które są wymaganiem najbliższego poziomu CH — i tylko one. Z tabeli w §2.1 widać dokładnie, czego potrzeba: na CH12 Storehouse 11, na CH13 Archery Range, na CH14 Alliance Center 13 + Trading Post 13, na CH15 Scout Camp 14. Ulepszanie czegokolwiek poza tą listą nie przybliża do CH16.
3. Budynki surowcowe (Farm / Lumber Mill / Quarry / Goldmine) — ⚠️ tu świadomie nie daję rekomendacji „ile ich stawiać", bo nie mam zweryfikowanych danych o ich wydajności wobec zbierania z mapy. Patrz Do weryfikacji.
4. Wall — tylko dlatego, że jest wymaganiem każdego kolejnego CH. Nie dla obrony.

4.2 Economic vs Military tech — moja rekomendacja i kontrargument

Rekomendacja: Economic najpierw, do momentu odblokowania T3.

Uzasadnienie oparte na danych, nie na guide'ach:

• Military tech poniżej Academy 16 daje wyłącznie bonusy do statystyk i tier T2 — a T2 jest bezużyteczne bojowo wobec T3/T4, które ma każdy dojrzały gracz w królestwie (§2.4).
• Economic tech przyspiesza budowanie i research, czyli skraca oś, którą i tak trzeba przejść, żeby dojść do CH16/Academy 16. Efekt się kumuluje.

⚠️ Ale uczciwie: dowód na tę kolejność jest słabszy, niż sugeruje internet. Rada „Masonry → Writing → Engineering → Mathematics" pojawia się w PM-K (2019-11-23, siedem lat temu) i jest powtórzona niemal dosłownie przez PM-L (deklaruje „2026", ale nie ma daty publikacji). To nie są dwa źródła — to jedno źródło i jego kopia. Wartości procentowe (Masonry 15%, Engineering 35%, Mathematics 15%) nie zostały przeze mnie zweryfikowane i traktuję je jako ⚠️ TO-VERIFY (weryfikacja: ekran Academy w grze).

Kontrargument przeciw mojej rekomendacji: jeśli sojusz Marcina realnie wymaga udziału w walkach (obrona struktur, rajdy, KvK), czysto ekonomiczny build robi z niego pasażera na gapę i może kosztować miejsce w sojuszu — a dobry sojusz jest dla f2p wart więcej niż kilka dni przewagi w budowaniu. Tego nie rozstrzygnę bez informacji, czego sojusz od niego oczekuje.

4.3 Zasoby — jedna reguła ważniejsza od reszty

✅ Zasoby trzymane jako przedmiot w ekwipunku nie mogą zostać zrabowane i nie mają limitu ilości. Cytat z wiki (PM-F, strona edytowana 2025-05-31):

„When stored as an item, resources cannot be plundered by other governors and there is no limit to how many can be stored."

Praktycznie: nie klikaj paczek z zasobami „na zapas". Rozpakowuj dokładnie tyle, ile zaraz wydasz na konkretne ulepszenie. Rozpakowane zasoby leżące w mieście ponad limit Storehouse są łupem dla każdego, kto Cię zeskanuje.

• ✅ Storehouse chroni surowe zasoby do pewnego limitu, rosnącego z poziomem (PM-G, PM-B).
• ⚠️ Ile dokładnie chroni na poziomie Marcina — TO-FILL (§3).

---

5. Ryzyka i pułapki

5.1 „Power" — czy pchać je w górę

Czym power JEST, w sposób weryfikowalny: sumą wkładów z budynków, technologii, dowódców i wojska. ✅ Dla wojska znam współczynnik dokładnie: T1=1, T2=2, T3=3, T4=4 power za jednostkę (PM-E). Czyli power rośnie i od budynków (trwale), i od wojska (nietrwale).

Na czym polega pułapka:

• ✅ Power z budynków i technologii jest trwały.
• ⚠️ Power z wojska znika, gdy wojsko ginie. To znaczy, że dwa konta o identycznym power mogą mieć zupełnie różną odporność. (Znalazłem to w opracowaniach wtórnych, nie w danych źródłowych — ⚠️ TO-VERIFY.)
• ⚠️ Teza „wysokie power robi z Ciebie cel" jest w internecie powtarzana powszechnie, ale nie znalazłem twardego potwierdzenia mechaniki. Co potwierdzone i wystarczające: to, co przyciąga atak, to rozpakowane zasoby ponad limit Storehouse (§4.3) — a na to masz pełną kontrolę.

5.2 „Czy już mogę atakować?" — decyzja jest Marcina, ale liczby są jednoznaczne

⚠️ Nie rekomenduję PvP na CH11, z jednego twardego powodu: na CH11 masz maksymalnie wojska T2 (T3 dopiero na CH16 — §2.4). Przeciwnik na CH16 ma T3, na CH21 ma T4. Różnica statystyk łucznika: 125 ataku (T2) vs 192 ataku (T4) (PM-E). To nie jest walka, którą wygrywa się umiejętnością.

Opcje, koszt, ryzyko:

Moja rekomendacja: B, z domyślnym A. Uzasadnienie: sojusz jest dla f2p najtańszym źródłem przewagi (technologie sojusznicze, pomoc w budowie, alliance credits — którymi, przypominam, kupuje się m.in. Civilization Change za 2M, §2.5), więc warto w nim być użytecznym; ale każda walka, którą inicjujesz sam, jest przy T2 czystą stratą.

Kontrargument do mojej rekomendacji: jeśli królestwo Marcina jest w spokojnej fazie sezonu, a sojusz duży i osłaniający, ryzyko odwetu może być w praktyce bliskie zeru i wtedy opcja C byłaby tańsza, niż zakładam. Nie wiem tego — zależy od polityki królestwa, której nie da się ustalić z zewnątrz. To pytanie do Marcina i do jego oficerów, nie do researchu.

5.3 Najczęstsze błędy nowego f2p — czego NIE robić

⚠️ Poniższe pochodzi z guide'ów dla początkujących (PM-G, publikacja 2026-01-02) i nie jest zweryfikowane liczbowo. Traktuj jako hipotezy do potwierdzenia, nie jako pewniki:

• ❌ Nie rozwijaj wielu dowódców naraz. Zasoby na dowódców są dla f2p najrzadsze; rozproszenie daje kilku słabych zamiast jednego użytecznego. (PM-G) ⚠️
• ❌ Nie ulepszaj sprzętu drugoplanowym dowódcom — wg PM-G nie daje to korzyści. ⚠️
• ❌ Nie zostawiaj wolnego budowniczego. Pusty slot budowy to czysto stracony czas — jedyny zasób, którego f2p nie odkupi. (PM-G) ⚠️ — to akurat wynika też wprost z §2.2: przed Marcinem jest ~68 dni samego budowania do CH21.
• ❌ Nie zakładaj własnego sojuszu jako nowy gracz. (PM-G) ⚠️
• ❌ Nie pozwól, żeby pasek action pointów się przepełnił — AP regenerują się w czasie, przepełnienie = strata. Chiny mają +5% AP recovery, więc dotyczy to Marcina bardziej, nie mniej. ⚠️
• ❌ Nie rozpakowuj zasobów „na zapas" — to jedyny punkt z tej listy, który jest ✅ potwierdzony danymi źródłowymi (PM-F, §4.3).
• ❌ Nie wydawaj gemów na bieżąco. PM-G sugeruje zbieranie ich pod event „More Than Gems". ⚠️ Nie zweryfikowałem ani istnienia, ani opłacalności tego eventu w bieżącej wersji.

---

6. Co się zmieniło ostatnio

• ✅ 1.1.11.25 (2026-08-27) — z oficjalnych notatek (PM-A) nic nie dotyka bezpośrednio progresji miasta. Treść to eventy rocznicowe (Art Carnival, Melon Market, Alliance Quiz, Arms Training, Riddles of the Sphinx, Desert Tracks, Circus of Wonders, Lucky Red Packet, RoK Yearbook), zmiany harmonogramu Passów w Lost Kingdom, fragmenty planu legendarnego akcesorium do zbierania „Timeless Amber" w Canyon Shop, poprawki UI i dźwięku. ⚠️ Wzmianka o Timeless Amber (akcesorium do zbierania zasobów) to jedyny element tej wersji potencjalnie istotny dla ekonomii — nie badałem go, patrz niżej.
• ⚠️ Marzec 2026 — domniemany rework drzewek talentów. Niepotwierdzony, jedno słabe źródło (PM-J). Dotyczy walki, nie miasta. Szczegóły w §1.
• ✅ Dane o kosztach City Hall są stabilne od co najmniej 2024-05 — potwierdzone przez zgodność PM-H (2024-05) z PM-B i PM-G (2026-01). To dobra wiadomość: ta część wiedzy nie dezaktualizuje się szybko.

---

7. Do weryfikacji

Każde pytanie z metodą sprawdzenia. Kolejność = mój priorytet.

• ⚠️ W jakim sezonie / KvK jest królestwo Marcina? Metoda: ekran sezonu w grze, zrzut do notatki/, wpis do game.yml (aktualna_wersja + sprawdzono). To blokuje datowanie całej wiedzy o tej grze.
• ⚠️ Jaki jest aktualny poziom Academy, Storehouse i Wall? Metoda: zrzuty ekranu z miasta. Bez tego nie da się policzyć, ile realnie zostało do CH16.
• ⚠️ Czy CH16 faktycznie odblokowuje Blacksmith? Metoda: po osiągnięciu CH16 sprawdzić listę budynków; rozstrzyga rozbieżność PM-B vs PM-G (§2.1).
• ⚠️ Czy pojemność wojska na CH16 to 57 000 czy 64 000? Metoda: ekran City Hall po CH16 (§2.1).
• ⚠️ Ile realnie kosztuje pełna ścieżka CH11→CH16 ze wszystkimi wymaganymi budynkami? Metoda: dociągnąć tabele wymagań Wall/Hospital/Storehouse/Trading Post/Scout Camp/ Alliance Center i zsumować; moje liczby to dolne ograniczenie (§3).
• ⚠️ Czy procenty Economic tech (Masonry 15%, Engineering 35%, Mathematics 15%) są aktualne? Metoda: ekran Academy → drzewko Economic, odczyt bonusu na maksie. Obecne źródła to jeden guide z 2019 i jego kopia (§4.2).
• ⚠️ Czy power z budynków w tabelach wiki jest przyrostowy czy skumulowany? Metoda: zanotować power konta przed i po jednym ulepszeniu.
• ⚠️ Czy rework talentów z marca 2026 rzeczywiście miał miejsce? Metoda: oficjalne kanały (in-game news / Discord / Facebook wydawcy) albo fact-checker. Jedno słabe źródło to za mało (§1).
• ⚠️ Budynki surowcowe vs zbieranie z mapy — co daje f2p więcej na godzinę? Metoda: pomiar. To pytanie dla agenta measurer, nie dla researchu z sieci — odpowiedź zależy od liczby kolejek marszu i czasu, jaki Marcin realnie poświęca dziennie. Świadomie nie odpowiadam tu „na oko".
• ⚠️ Czym jest akcesorium „Timeless Amber" i czy warto zbierać jego fragmenty? Metoda: Canyon Shop w grze; wprowadzone w 1.1.11.25 (§6).
• ⚠️ Czas trwania ochrony nowego gracza (peace shield). Metoda: ekwipunek w grze.

---

Źródła użyte w tym pliku

⚠️ Litery prowizoryczne — do przeniesienia do sources.md przy scalaniu (patrz nota na górze).